Av Tüfeği ile Atış Teknikleri – Dipçik Ölçüleri

Av Tüfeği ile Atış Teknikleri – Dipçik Ölçüleri

Av tüfeklerinde “özel yapım dipçik” denilince akla önce dipçik işlemeleri ve renkleri veya kaliteli (numaralı ) ceviz oluşundan, çoğunlukla atış tüfeklerinde bulunan ayarlı-ayarlanabilir diye söylenen Monte Carlo tarzındaki dipçikler (kundaklar) gelir. Ya da kısa dipçik pompalı veya teleskopik dipçikli otomatik gibi farklı çeşitlerde dipçikler vardır. Ama kişiye özel dipçik yani dipçik (kundak) seçiminde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta dipçik ölçülerinin atıcıya uygun olmasıdır. Kılıf kıyafet seçiminde olduğu gibi av tüfeği dipçiğinde de bedenler vardır. Mesela ceket bedenlerinde “drop” ölçüsü kabaca kol uzunluğunu ifade eder. Örneğin ben 52 beden 6 drop ceket giyerim. Ülkemizde en yaygın ceket drop ölçüsü olan 4 drop bana kısa gelir. Aynı şekilde ülkemizde en yaygın olan av tüfeklerindeki 35,5 cm tetik çekme mesafesi de bana kısa gelir. Son derece önemli olan bu ölçülerin atıcıya uymaması nedeniyle verimsiz, dolayısı ile keyifsiz atış yapılır. Onun için bilgi paylaşımı adına, bu alanda uzman Amerikalıların videolarını Türkçeye çevirdim.  
Ayrıca meraklısına “Drop, Cast, Comb Height, Length of Pull” gibi İngilizce kelimelerin Türkçesinin Silah/Atıcılık alanında ne anlama geldiğini buraya ön bilgi olarak yazayım:
Av tüfeklerinde “Dipçik” kelimesinin İngilizcesine “Stock” denir.  
Drop: Dipçik Düşüklüğü
Cast: Dipçik Eğikliği
Comb Height: Dipçik Tepe Düşüklüğü
Length of Pull (LOP): Tetik Çekme Mesafesi (Kaba tabirle Dipçik Boyu diye söyleyenler vardır ama tetik çekme mesafesinde taban lastiği  (dipçik pedi, darbe emici) de hesaplanır)

Av Tüfeği ile Atış Teknikleri – Dipçik Ölçüleri Videosunu İzlemek İçin Önizleme Resmine Tıklayınız

Dipçik Ölçüsü Nasıl Alınır?

“Av tüfeği dipçiğinin en önemli ölçülerinden biri “Dipçik Düşüklüğü” dediğimiz ölçüdür. Dipçik düşüklüğü tüfeğin üst veya alt atmasını ya da tam isabetli atmasını belirler. Merhaba ben MidwayUSA’den Larry Potterfield. Size tüfeğinizin dipçik ölçülerinden “dipçik düşüklüğünün” nasıl ölçüldüğünü göstermek istiyorum.

Dipçik düşüklüğü namlunun ya da şeridin üzerinden dipçik tepe düşüklüğü ve dipçik taban düşüklüğüne kadar ölçülür.

Dipçik düşüklüğü namlunun ya da şeridin üzerinden dipçik tepe düşüklüğü ve dipçik taban düşüklüğüne kadar ölçülür.

Dipçik düşüklüğü namlunun ya da şeridin üzerinden dipçik tepe düşüklüğü ve dipçik taban düşüklüğüne kadar ölçülür.

Av tüfeklerinde genellikle dipçik düşüklüğü ölçüleri, dipçik tepe (ön) düşüklüğünde 3,8 cm, dipçik taban (arka) düşüklüğünde 6,3 cm’dir. 

Av tüfeklerinde genellikle dipçik düşüklüğü ölçüleri, dipçik tepe (ön) düşüklüğünde 3,8 cm, dipçik taban (arka) düşüklüğünde 6,3 cm’dir.

Av tüfeklerinde genellikle dipçik düşüklüğü ölçüleri, dipçik tepe (ön) düşüklüğünde 3,8 cm, dipçik taban (arka) düşüklüğünde 6,3 cm’dir.

Eğer bu ölçüler size uygunsa tüfeği omuzladığınızda bunu görmelisiniz:

Eğer bu ölçüler size uygunsa tüfeği omuzladığınızda bunu görmelisiniz.

Eğer bu ölçüler size uygunsa tüfeği omuzladığınızda bunu görmelisiniz.

Bu eski model Parker çifte de alt atmaya neden olan fazla dipçik düşüklüğü var:

Bu eski model Parker çifte de alt atmaya neden olan fazla dipçik düşüklüğü var.

Bu eski model Parker çifte de alt atmaya neden olan fazla dipçik düşüklüğü var.

Dipçik tepe düşüklüğü 4,5 cm, dipçik taban düşüklüğü 10 cm.

Dipçik tepe düşüklüğü 4,5 cm, dipçik taban düşüklüğü 10 cm.

Dipçik tepe düşüklüğü 4,5 cm, dipçik taban düşüklüğü 10 cm.

Bu tüfeği omuzladığınızda gövdenin arkasına bakıyor olursunuz.

Fazla Dipçik Düşüklüğü Halinda Tüfeği Omuzladığınızda Gövdenin Arkasına Bakıyor Olursunuz

Fazla Dipçik Düşüklüğü Halinda Tüfeği Omuzladığınızda Gövdenin Arkasına Bakıyor Olursunuz

Bu arada, trap atıcıları bilir ki onların hedef plakları yükselir, bu yüzden üst atan tüfek isterler yani daha az dipçik düşüklüğüne sahip olan tüfek.

Bu dipçik 4 cm dipçik tepe düşüklüğü ve sadece 5 cm dipçik taban düşüklüğüne sahip.

Bu dipçik 4 cm dipçik tepe düşüklüğü ve sadece 5 cm dipçik taban düşüklüğüne sahip.

Bu dipçik 4 cm dipçik tepe düşüklüğü ve sadece 5 cm dipçik taban düşüklüğüne sahip.

Tüfeği omuzladığınızda göze bu şekilde gözükür. 

Trap Tüfeği Üst Atar Tüfek Omuzlandığında Göze Ön Arpacıkla Orta Arpacık Dizili Şekilde Gözükür

Trap Tüfeği Üst Atar Tüfek Omuzlandığında Göze Ön Arpacıkla Orta Arpacık Dizili Şekilde Gözükür

 

Trap Tüfeği Üst Atar Tüfek Omuzlandığında Göze Ön Arpacıkla Orta Arpacık Dizili Şekilde Gözükür

Trap Tüfeği Üst Atar Tüfek Omuzlandığında Göze Ön Arpacıkla Orta Arpacık Dizili Şekilde Gözükür

Eğer attığınızı vuramıyorsanız belki de dipçik ölçüleri size uygun değildir. 

Eğer attığınızı vuramıyorsanız belki de dipçik ölçüleri size uygun değildir.

Eğer attığınızı vuramıyorsanız belki de dipçik ölçüleri size uygun değildir.

Üveyik, keklik vuramıyorum diyenlere tavsiyem av tüfeğinizin dipçiğinin size uygun olmadığını ölçün ya da dipçik ustasına ölçtürün. 

Tetik Çekme Mesafesi Nedir?

Tetik çekme mesafesi en önemli dipçik ölçülerinden biridir. Merhaba ben MidwayUSA’den Larry Potterfield. Bu üzerinde çalıştığım örnek tüfek üzerinden tetik çekme mesafesini ele alalım. Tetik çekme mesafesi, dipçik tabanı ortasından tetik merkezine kadar olan mesafedir.

Tetik çekme mesafesi, dipçik tabanı ortasından tetik merkezine kadar olan mesafedir.

Tetik çekme mesafesi, dipçik tabanı ortasından tetik merkezine kadar olan mesafedir.

Bu Remington 700 tüfek 33 cm tetik çekme mesafesine sahip.

Bu Tüfek 14 inç yani 35,5 cm tetik çekme mesafesine sahip.

Bu Tüfek 14 inç yani 35,5 cm tetik çekme mesafesine sahip.

Bununla birlikte bazı tüfeklerde 35,5 santimetre ya da daha uzun olabilir. Tetik çekme mesafesi tüfeği omuzlamayı etkilediği için önemlidir.  Eğer tetik çekme mesafesi çok kısa ise her atışta burununuz başparmağınıza vurur. Eğer çok uzunsa dipçik arkası kıyafetinize veya koltuk altına takılır ve tüfeği hızlı omuzlamanıza engel olur.

Tetik çekme mesafesi tüfeği omuzlamayı etkilediği için önemlidir.

Tetik çekme mesafesi tüfeği omuzlamayı etkilediği için önemlidir.

Tetik çekme mesafesini kısaltmak için dipçiği kesebiliriz ya da uzatmak için parça ekleyebiliriz. 

Şimdi, bu parça eklenmiş örnek tüfekte tetik çekme mesafesi 35 santimetre.

Şimdi, bu parça eklenmiş örnek tüfekte tetik çekme mesafesi 35 santimetre.

Şimdi, bu parça eklenmiş örnek tüfekte tetik çekme mesafesi 35 santimetre.

Av tüfeği dipçik ölçülerinden tetik çekme mesafesi önemli bir ölçüdür ve herkes için farklıdır.

MidwayUSA, Larry Potterfield, Amerika

Av tüfeği dipçik ölçülerinden tetik çekme mesafesi önemli bir ölçüdür ve herkes için farklıdır. MidwayUSA, Larry Potterfield, Amerika”

Av tüfeği dipçik ölçülerinden tetik çekme mesafesi önemli bir ölçüdür ve herkes için farklıdır. MidwayUSA, Larry Potterfield, Amerika”

Dipçik Ayarı Nasıl Yapılır?

“Merhaba ben OSP atıcılık okulu eğitimcilerinden Gil Ash. Her sene Vicki ve ben 175-200 kadar atıcıya dipçik ayarlaması yaparız.  Atıcıya göre dipçik ayarlamasının bir çok insan için anlaşılmaz bir şey olduğunu fark ettik ve size en yaygın üç ölçü hakkında eğitim vermek istiyorum. Tetik çekme mesafesi, dipçik düşüklüğü ve eğikliği. Öncelikle kişiden tüfeğini genelde omuzladığı şekilde omuzlamasını isteriz.  Tüfek omuzladığında ilk olarak 1,5 ila 2,5 parmak genişliğinde başparmak eklemi ve burun arasında boşluk olup olmadığına bakarız. Tüfek boş. Şimdi o ölçüye dikkat edin. Gördünüz mü tam burada, iki parmak genişliği? Gördünüz mü? Bu normal olan, bu tüfek bana uygun.

Eğer tüfeği omuzladığımda böyle fazla açıklık kalsaydı, 1,5 ila 2,5 parmak genişliğindeki mesafeye indirmek için tüfeğin dipçiğini kesmek isteyecektim.

Eğer tüfeği omuzladığımda böyle fazla açıklık kalsaydı, 1,5 ila 2,5 parmak genişliğindeki mesafeye indirmek için tüfeğin dipçiğini kesmek isteyecektim.

Eğer tüfeği omuzladığımda böyle fazla açıklık kalsaydı, 1,5 ila 2,5 parmak genişliğindeki mesafeye indirmek için tüfeğin dipçiğini kesmek isteyecektim.

Tüfeğin dipçiğini kesme de dört bölü bir oranı vardır. Eğer dipçik tabanını yarım santimetre keserseniz, burun ile başparmak eklemi arasında 2 santimetre açık kapanır. Bunu birçok kişi bilmez. Tekrar ediyorum: Eğer dipçik tabanını yarım santimetre keserseniz, tüfeği omuzladığınızda, başparmak ile burun arasındaki açılık 2 santimetre azalır. Diğer taraftan, eğer yarım santimetre parça eklerseniz, boşluğu açar. Çok fazla kesmeyin.

Bir sonraki konuşacağımız ölçü “dipçik düşüklüğü”. Dipçik tepe düşüklüğü yeterince alçak olduğunda tüfeği omuzladığınızda gözünüz şeridi dümdüz şekilde hizalayabilir. Düz şerit derken, şunu demek istiyoruz… bu düz değil mi? Bu oldukça düz,,,bunun gibi bir şey.

Dipçik tepe düşüklüğü yeterince alçak olduğunda tüfeği omuzladığınızda gözünüz şeridi dümdüz şekilde hizalayabilir.

Dipçik tepe düşüklüğü yeterince alçak olduğunda tüfeği omuzladığınızda gözünüz şeridi dümdüz şekilde hizalayabilir.

Bu şeride dosdoğru aşağıya doğru baktığınız anlamına gelir. Eğer ortada arpacık varsa ön arpacıkla birlikte dizilecektir, tabi eğer tüfek size göre yeterince dipçik düşüklüğüne sahipse. Eğer şeride dik aşağı doğru bakıyorsanız, dipçik çok fazla yüksektir ve tüfek size göre üst atacaktır. Bu yüzden dipçiğin yeterince düşük ve yeterince kısa olmasını isteriz. Böylece tüfeği rahatlıkla omuzlayabiliriz ve kafamızı dipçiğe koyduğumuzda gözlerimiz şeride dosdoğru şekilde bakar.

Üçüncü ölçü, dipçik sağ eğikliği. Dipçiğin bu tarafa bükülmüş olduğu ifade eder. Evet, eğrilmiş dedim yanlış anlamadınız. Dipçiği ısıtarak eğiklik verirler. Ahşap tekneler de yapıldığı gibi. Ama buhar yerine ısı kullanırlar. Tüfeğin dipçiğinin arpacığın işaret ettiği noktaya göre biraz bükük olduğu görüyor musunuz? 

Üçüncü ölçü, dipçik sağ eğikliği. Dipçiğin bu tarafa bükülmüş olduğu ifade eder.

Üçüncü ölçü, dipçik sağ eğikliği. Dipçiğin bu tarafa bükülmüş olduğu ifade eder.

Bu dipçik sağ eğikliği demektir.

Eğer solak bir atıcı olsaydım tüfek o tarafa doğru bükülmüş olacaktı o da dipçik sol eğikliğidir. Dipçik ustaları ona göre dipçiğe şekil verirler.

Yeri Gelmişken Hatırlatma Bilgi Notu: Günümüzde modern av tüfeklerinin kutu içeriğinden çıkan “Dipçik Ayar Contası”, “Dipçik Ayar Pulu”, “Dipçik Açı Ayar Seti” diye çeşitli şekillerde söylenen takoz-parçalar ile atıcı kendi kendine dipçiğe sağ veya sol eğiklik ve alt veya üst atmasını veya tam isabetli atmasını ayarlayabilir.  

Tüm bu ölçüler bir amaca hizmet eder… O da, omuz çukurumla gözlerimin baktığı yeri denkleştirmektir.Tüfeği omuzladığımda ve omuz çukuruma değdiğinde ve yüzüme aldığımda gözümün dosdoğru şeride bakmasıdır. Ancak, bir noktayı referans almamız gerekiyor o da şu ki: Benim, Vicki’nin ya da herhangi bir dipçik ustasının yeteneği ile size göre iyi dipçik ayarlaması yapabilmesi için sizin tutarlı şekilde tüfek omuzlama yapmanıza bağlıdır. Eğer tutarlı bir tüfek omuzlama yapamıyorsanız, size iyi bir dipçik ayarlaması yapamayız. O yüzden, tüfek omuzlama konusunda evde çalışın. Poligona gidip tüfek omuzlama da alıştırma atışları yapın. Sonra dipçik ustasına gidin ve tüfeğinizi kendinize göre ayarlatın. Böylece tüfek baktığınız yere atacaktır ve atışlarınızdan daha çok keyif alacaksınız. Ama unutmadan, önce emniyet sonra hareket.
Gil Ash, OSP Atış Okulu Eğitimcisi, Amerika

Sonuç : Bilal Arabacı olarak şahsi yorumum:

Fabrika imalatı tüfeklerin dipçikleri birçok atıcıya uzun gelir veya az da olsa benim gibi birkaç kişiye de kısa gelir. Çünkü herkesin fiziki ölçüleri kendine özgüdür.

Fabrika imalatı tüfeklerin dipçikleri birçok atıcıya uzun gelir veya az da olsa benim gibi birkaç kişiye de kısa gelir. Çünkü herkesin fiziki ölçüleri kendine özgüdür.

Fabrika imalatı tüfeklerin dipçikleri birçok atıcıya uzun gelir veya az da olsa benim gibi birkaç kişiye de kısa gelir. Çünkü herkesin fiziki ölçüleri kendine özgüdür.

Eski bir avcı ağbinin tavsiye göre tüfek aldım, birçok av ve silah tutkunu gibi. Ama memnun kalmadım, birçok şey bana uygun değildi o tüfekte. 

Eski bir avcı ağbinin tavsiye göre tüfek aldım, birçok av ve silah tutkunu gibi. Ama memnun kalmadım, birçok şey bana uygun değildi o tüfekte.

Eski bir avcı ağbinin tavsiye göre tüfek aldım, birçok av ve silah tutkunu gibi. Ama memnun kalmadım, birçok şey bana uygun değildi o tüfekte.

Sonra, bir silah fuarında tesadüfen karşılaştığım dipçik ustası Abdullah Kara’nın standında kendi ölçülerimi hesaplattım.

Sonra, bir silah fuarında tesadüfen karşılaştığım dipçik ustası Abdullah Kara’nın standında kendi ölçülerimi hesaplattım.

Sonra, bir silah fuarında tesadüfen karşılaştığım dipçik ustası Abdullah Kara’nın standında kendi ölçülerimi hesaplattım.

Kişiye Özel Dipçik Ölçüleri Bilal Arabacı Dipçik Ustası Abdullah Kara

Kişiye Özel Dipçik Ölçüleri Bilal Arabacı Dipçik Ustası Abdullah Kara

Eve döndüğümde kendi tüfeğimin dipçiğini ölçtüm. Dipçik ustasının bana biçtiği ölçüler ile kendi tüfeğimin dipçik ölçüleri arasında dağlar kadar fark vardı. Örneğin, dipçik ustası, benim kol uzunluğuma bağlı olarak tetik çekme mesafemi 38 cm olarak hesaplamıştı. Meğerse tüfeğimin tetik çekme mesafesi 35 cm. imiş. 

Örneğin, dipçik ustası, benim kol uzunluğuma bağlı olarak tetik çekme mesafemi 38 cm olarak hesaplamıştı. Meğerse tüfeğimin tetik çekme mesafesi 35 cm. imiş.

Örneğin, dipçik ustası, benim kol uzunluğuma bağlı olarak tetik çekme mesafemi 38 cm olarak hesaplamıştı. Meğerse tüfeğimin tetik çekme mesafesi 35 cm. imiş.

Bir tüfek satın alıyoruz ve yıllarca o tüfeğe alışmaya çalışıyoruz. Aslında tam tersini yapmamız gerekmiyor mu? Biz niye tüfeğe uymaya çalışıyoruz? Tüfek bize uysun!

Bir tüfek satın alıyoruz ve yıllarca o tüfeğe alışmaya çalışıyoruz. Aslında tam tersini yapmamız gerekmiyor mu? Biz niye tüfeğe uymaya çalışıyoruz? Tüfek bize uysun!

Bir tüfek satın alıyoruz ve yıllarca o tüfeğe alışmaya çalışıyoruz. Aslında tam tersini yapmamız gerekmiyor mu? Biz niye tüfeğe uymaya çalışıyoruz? Tüfek bize uysun!

Her türlü soru, görüş, öneri ve eleştirilerinizi bu konunun altına yazabilirsiniz veya Facebook yorumu veya bilalarabaci@yahoo.com e-posta adresimden bana iletebilirsiniz.

Unutmadan… Önce Emniyet Sonra Hareket. Herkese keyifli atışlar ve bol avlar diliyorum, rastgele!

 ©2013

Tags: , ,


Yazar Hakkında

Av tutkunu, doğa hayranı, silah ve atış meraklısı, güvercin sever, amatör film yapımcısı, profesyonel bilgisayar ve internet kullanıcısı, İngilizce çevirmen, yazar.



7 Responses to Av Tüfeği ile Atış Teknikleri – Dipçik Ölçüleri

  1. ıbrahım ozturkotmail says:

    merhabalar bılal bey

    yenı av merakı baslayıp ınternette dolasırken sızzın bılgılerınıze vıdeolarınıza takıldım sızden ogrenmek ısedıgım tam olarak yenı bı tufek alacagımda bu kendı koluma gore dıpcık ucunlugunu nasıl hesaplamam gerektıgı hakkında yanı nerden nereyı olcmem gerekıyorççç

    sımdıden tesekurler bıde yenı ava baslayanlara hangı tufegı tavsıye edersınız maddı bı sıkıntım yok ıllada ucuz olması gerekmıyo yanıççç

    • bilalarabaci says:

      Merhaba @ıbrahım ozturkotmail,
      Tetik çekme mesafesi ölçümü için videoyu izleyerek fikir edilebilirsin. Tüfeği omuzladığında başparmak eklemi ve burun arasında 1,5 ila 2,5 parmak genişliğinde boşluk kalıyorsa sana uygundur.
      Tüfek seçimi kullanacağın alana ve bütçene göre değişir. İstanbul avcısı genelde Bıldırcın ve Çulluk avı yapar. Bu avlar için 66 cm namlu boylu bir Süperpoze tüfek iyi iş görür. Yerli tüfekçilerden Yıldız, Akus güzel süperpoze tüfekler yapıyorlar.
      Genelde Domuz, Keklik, Ördek, Tavşan avları yapacaksan 71 cm namlu boylu yarı otomatik bir tüfekte tercih edebilirsin. Yerli tüfekçilerden yarı otomatik av tüfeği konusunda üç büyükler Ata Av Tüfekleri, Armsan Silah ve Hatsan olarak gösterilir bu işin ileri gelenleri tarafından.

  2. adnan can cimşit says:

    dipçik ayar contasını takılışı nasıl nasıl ayarlanır . bunun 1 anlatımlı videosu yokmu saygılarımla TRABZON dan

    • bilalarabaci says:

      Merhaba @adnan can cimşit,
      Şu anda onun üzerinde çalışıyorum. Bayramdan sonraya hazır olur herhalde.
      Trabzon’a saygılar selamlar rastgele.

  3. Harun Balıbey says:

    Bilal Bey Merhaba
    Paylaştığınız faydalı bilgi ve videoları beğenerek takip ediyorum
    Tüfeğin doğru nişan için ayarlanmasıyla ilgili olarak ingiliz kundak tüfekte de aynı şartlar gecerlimidir bu konuda da araştırmanız varsa yayınlarsanız memnun oluruz
    saygılarımla

    • bilalarabaci says:

      Teşekkür ediyorum, beğendiğine sevindim.
      “İngiliz kundak” yada “Monte Carlo dipçik” fark etmiyor. Kundak ölçülerinin atıcının yanağına değen kısmı önemli, kundakta tabanca kabza olmaması mesele değil.
      Atıcı tüfeği omuzladığında, omuzlama alışkanlığına bağlı olarak dipçiğin atıcının omuz çukuruna ve elmacık kemiğine olan yerleşimi ile alakalı bir durum. Yivsiz av tüfeği atıcının baktığı yeri vurması gerekiyor, kaba tabirle nişan almasına gerek kalmamalı.
      Bu hususta anahtar kelime “dipçik ustası”, işin ehilleri onlar. Yaptıkları iş: özel (ölçü alınabilir-ayarlanabilir) dipçik ile atıcının fiziki ölçülerine ve tüfeği omuzlama alışkanlığına göre dipçik ölçülerini belirlemek. Böylece tüfeğin atıcının baktığı yeri vurmasını sağlamak. Rastgele.
      Örnek İngilizlerin dipçik ölçüsü alma videosu:
      http://www.youtube.com/watch?v=A3UyXv8-NN4

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Sayfa Başına Git ↑

Avcılık Avcılık